Nesli tehlikedeki 5 endemik balık himaye altında

TÜRKİYE’dahi nesli yok olma tehlikesindeki endemik balık türlerinden 5’i, laboratuvarda korumaya alındı. Balıklardan 3’ünün üretimi başarıya ulaşırken, 2’sinin çalışmaları sürüyor. Bu balıklar yalnız Acıgöl, Kırkgöz ve Nemrut Gölü, Boğaçayı ile Manavgat- Peri Köprüsü arasındaki çöz sularda yaşıyor.

Akdeniz Akarsu Ürünleri Araştırma Çoğaltma ve Terbiye Enstitüsü (KISIMLAR), birçoğu Acun Doğayı Himaye Birliği (IUCN) kırmızı listesinde nesli kızdırma altındaki türlerden olan Türkiye’dahi 180 civarındaki bölgesel yahut noktasal endemik balık türlerinin korunması, üretimi ve ati nesillere aktarılabilmesi üzere proje başlattı. Türler üzere geniş bankası niteliğindeki projede önceki etapta, Antalya ve çevresindeki nesli çökmek üzere olan 5 endemik balık türü, laboratuvar ortamına makbuz.

AKSAM’ın Antalya Dağ Akarsu Ürünleri Çoğaltma İstasyonu’nda endemik türlerden 3’ünün üreme çalışmaları başarıyla sonuçlandı, 2’si amacıyla birlikte çalışmalar sürüyor. Bu balıklar vakit kaybetmeden Acıgöl’bile canlı Anatolichthys transgrediens (dişli sazancık) takkadak Kırkgöz ve Nemrut Gölü’ndeki Paraphanius mentoides (Dişli sazancık), Boğaçayı ile Manavgat- Peri Köprüsü beyninde iç sulardaki Capoeta antalyensis (Antalya zerrin balığı) ve Alburnus baliki (inci balığı) ile Kırkgöz Kaynağı ve Düden Pseudophoxinus antalyae (Antalya çiçek balığı).180 ENDEMİK TÜRÜN NESLİ TEHLİKEDEEkoloji ve Ana Yönetimi Bölüm Başkanı Dr. Soner Çetinkaya, ülkemizin tür çeşitliliği açısından oldukça varlıklı olduğunu, şu esas büyüklüğünde 180 civarında endemik balık türü tespiti yapıldığını söyledi. Tıpkı kısmının ülkenin ayrımlı noktalarında, ayrımsız kısmının birlikte vakit kaybetmeden bire bir noktada, noktasal endemik kendisine varlığını devam ettirdiğini anlatan Çetinkaya, “IUCN kriterlerine bakarak, abuhava değişikliği ve beşeri operasyon nedenleriyle hangi eyvah kim bu 180 endemik türümüzün çoğunluğu al çizgilik dediğimiz nesli tehlike altında, namevcut olmayla karşı karşıya olan enva” dedi.Enstitüdeki çalışmaların önce etabında Antalya ve çevresinden 5 türü getirdiklerini nâkil Çetinkaya, “Burada üreme çalışmalarını başlattık, tıpkısı kısmı uyarlama aşamasında, benzeri kısmının üretimini birlikte gerçekleştirdik. Hoppadak bu 180 türden 5’inin yetiştiriciliğini yapabilmek, soyunun devamını sağlayabilmek ehliyetli değil. Ülkemizin sahip olduğu bu dirim bilimsel zenginliği koruyabilme adına eğer projelendirip gerçeklik sağlayabilsek türlerin tamamını siper altına kabul etmek istiyoruz. Bağımlı ki bu kırıcı mesai, hakikat ve erişmiş koca gücü gerektiriyor” diyerek konuştu.DÜNYADA ÇABUCAK ACIGÖL’DE YAŞIYORÇetinkaya, dünyada çabucak Denizli-Alaçık ile Afyon-Başmakçı ilçeleri arasındaki Acıgöl’de bulunan noktasal endemik ayrımsız dişli sazancık türü Anatolichthys transgrediens’ün, gölde istilacı bire bir nev olan sivrisinek balığının baskısıyla, varlığının berenarı azaldığını kaydetti. Gölden getirdikleri anaçlarla, neslinin devamı üzere bu türün üretim çalışmalarına başladıklarını kaydeden Çetinkaya, uyarlama çalışmalarının sürdüğünü dile getirdi.Dünyada vakit kaybetmeden Antalya-Kırkgöz kaynağı ile Bitlis- Tatvan’daki Nemrut Krater Gölü’nde varlığı bildirilen endemik kök Paraphanius mentoides’in da (çekici sazancık) örneklerinin getirilerek yığılım oluşturduklarını dile getiren Çetinkaya, “Nesli od altındaki enva (al çizgilik) ortada bulunmaktadır. Enstitüde üretimi üzere hoşur aynı deneyli stoku oluşturulmuştur” ifadesini kullandı.KURUYAN ÇAYDAN KURTARILDILARDiğer nesli acı altındaki 2 türden Pseudophoxinus antalyae’nin (Antalya çiçek balığı) Kırkgöz, Düden Çayı ve Boğaçayı’nda görülebildiğini belirten Çetinkaya, Alburnus baliki’nin (İnci balığı) ise Manavgat Irmağı ile Boğaçay arası sularda aktif endemik ve nesli od altındaki türler olduğunu söyledi.Çetinkaya, Antalya çiçek balığının Boğaçayı’ndan tutkun sayıda alınan bireyiyle adaptasyonun sağlandığını ve bu sene çocuk alındığını kaydederek, “Boğaçayı’nın kuruyan bölgelerinde ölmek amacıyla olan inci balıklarının kurtarılması sırasında türün bireylerinin bağlı bir kısmı enstitümüz havuzlarına getirilerek benzeri iri stoku oluşturuldu. 1 almanak bakım çalışmaları sonucunda uyum sürecini tamamlayan balıklardan bu yıl bala aldık” diye konuştu.ANTALYA SARIBALIĞI, YENİLEBİLEN BİR TÜR

Antalya sarıbalığı Capoeta antalyensi’in takkadak Boğaçayı ile Manavgat-Peri Köprüsü arasındaki iç sularda çözülüm gösterdiğini söyleyen Çetinkaya, nesli tehlike altındaki bu türün anaçlarından üstelik yavru almayı başardıklarını belirterek, tüketiliyor olması nedeniyle, bu amaçla üstelik benzeri faaliyet yaptıklarını kaydetti. Çetinkaya, “Bu balığı şöyle üstelik önemsiyoruz, maalesef toptan iklim değişikliği var ve sularımızın bundan sonra niteliği ve miktarı değişmeye başladı. Geleceğe mücehhez olabilme yerine bile, çünkü benzeri müddet bilahare ala yetiştirdiğimiz sularda yetiştiremeyecek kuzuluk geleceğiz. Nedeniyle dahi buna alternatif oluşturmamız, tedarikli olmamız geçişsiz. Antalya sarıbalığını dahi geleceğe seçenek oluşturabilecek bir tür namına değerlendiriyoruz” dedi.



Share: